Home » Informatie » Alles over mutaties » Mutatieleer

Mutatieleer

Verervingsvormen:

Er zijn vele mutaties te vinden bij de valkparkiet. Ze vererven niet allemaal hetzelfde, er zijn verschillende verervingsvormen. Hieronder zijn ze allemaal apart uitgelegd.

 

Autosomaal recessief:

 Dit wil eigenlijk zeggen dat de mutatie zich laat overheersen door andere mutaties. Deze mutaties moet als dubbele factor aanwezig zijn, om het te zien aan het uiterlijk van de valkparkiet. Is het als enkele factor aanwezig, dan word dit een split genoemd. Dit zul je dan niet zien aan het uiterlijk, en enkel weten dat het aanwezig is door de ouders te kennen. (M.u.v. bont) Mutaties die autosomaal recessief vererven zijn: Witmasker, Bleekmasker, Bont, Bronze fallow, Pale fallow. 

Hieronder een voorbeeld van witmasker. Split word aangegeven als / (schuine streep) wildkleur/ witmasker wil dus zeggen: Wildkleur split witmasker.

Man

wildkleur

wildkleur/ Witmasker

wildkleur/ Witmasker

wildkleur

Witmasker

Pop

wildkleur/ Witmasker

wildkleur

wildkleur/ Witmasker

WItmasker

Witmasker

Uitkomst

50% wildkleur/ Witmasker | 50% wildkleur

50% wildkleur/ Witmasker | 50% wildkleur

25% Witmasker | 25% wildkleur | 50% wildkleur/ Witmasker

100% wildkleur/ Witmasker

100% Witmasker


Geslachtsgebonden recessief: 

Dit wil zeggen dat de mutatie gebonden is aan een geslacht. In dit geval kan enkel de man het als split met zich mee dragen. Een pop kan het enkel meedragen zichtbaar aan het uiterlijk. Mannen kunnen het zowel in zichtbarevorm meedragen, als splitvorm. Mutaties die geslachtsgebonden recessief vererven zijn: Opaline, Cinnamon, Lutino, Geelwang. 

Hieronder een voorbeeld met Opaline.

Uitkomst bij mannen:

Man

wildkleur/ Opaline

wildkleur

Opaline

wildkleur/ Opaline

Opaline

Pop

wildkleur

Opaline

wildkleur

Opaline

Opaline

Uitkomst

50% wildkleur/ Opaline | 50% wildkleur

100% wildkleur/ Opaline

100% wildkleur/ Opaline

50% Opaline | 50% wildkleur/ Opaline

100% Opaline

Uitkomst bij poppen:

Man

wildkleur/ Opaline

wildkleur

Opaline

wildkleur/ Opaline

Opaline

Pop

wildkleur

Opaline

wildkleur

Opaline

Opaline

Uitkomst

100% wildkleur

100% wildkleur

100% Opaline

50% Opaline | 50% wildkleur

100% Opaline


Autosomaal dominant:

 Dit wil zeggen dat de mutatie zich niet laat overheersen door andere mutaties, en dus altijd zichtbaar zal worden. Daarnaast kunnen valkparkieten niet split zijn voor deze mutatie, het kan dus enkel via het uiterlijk worden meegedragen. Het kan als enkele factor, en als dubbele factor worden meegedragen. Maar dus wel enkel zichtbaar. De mutatie die op deze manier vererft is op het moment enkel: Gezoomd. 

Hieronder een voorbeeld van gezoomd. enkel voudige factor word aangegeven als (EF), dubbel voudige factor word aangegeven als (DF).

Man

wildkleur

Gezoomd (EF)

Gezoomd (EF)

wildkleur

gezoomd (DF)

Gezoomd (EF)

Gezoomd (DF)

Gezoomd (DF)

Pop

Gezoomd (EF)

wildkleur

Gezoomd (EF)

Gezoomd (DF)

wildkleur

Gezoomd (DF)

Gezoomd (EF)

Gezoomd (DF)

Uitkomst

50% Gezoomd (EF) | 50% wildkleur

50% Gezoomd (EF) | 50% wildkleur

50% Gezoomd (EF) | 25% Gezoomd (DF) | 25% wildkleur

100% Gezoomd (EF)

100% Gezoomd (EF)

50% Gezoomd (EF) | 50% Gezoomd (DF)

50% Gezoomd (EF) | 50% Gezoomd (DF)

100% Gezoomd (DF)

Mutaties en combinaties:

Mutaties zijn niet alleen apart te vinden, maar ook in combinaties. Zo kan het zijn dat een valkparkiet bijvoorbeeld zowel Lutino als Opaline zijn. Er zijn vele combinaties mogelijk, zie hiervoor alle mutaties. Als je bezig bent met kweken zijn er een aantal combinaties die vermeden dienen te worden. Dit kan verschillende redenen hebben: de kwaliteit van de valkparkieten gaan achteruit, de combinatie is niet goed voor de gezondheid. En de mutatiecombinatie lijkt teveel op een andere mutatie/ ze zijn niet meer uit elkaar te houden. Hieronder zal ik een aantal van de niet-gewenste combinaties beschrijven. 

Roodoog x roodoog:

Als je 2 roodogen tegen elkaar zet, zal de kwaliteit van de valkparkieten achteruit gaan. Dit kan zich uiten door zwakkere jongen, en het kenmerkende kale plekje achter de kuif. Het kale plekje achter de kuif kan ook tevoorschijn komen als je een split roodoog tegen een roodoog zet, of als je een split roodoog tegen een niet roodoog zet. Dit komt omdat er in het begin van het kweken veel roodoog x roodoog als combinatie gebruikt werd, toen de mutatie nog minder voorkwam/ net was ontstaan. Het kale plekje hoeft dan dus niet perse te komen omdat je een slechte combinatie gemaakt hebt, maar het kan dus ook tevoorschijnkomen omdat het kale plekje in de genen verankerd zit. 

Foto: Caroline ter Stegge


DF gezoomd x Gezoomd:

Door een DF gezoomde tegen een EF of DF gezoomde te zetten zorg je ervoor dat de kwaliteit erg achteruit gaat. Dit komt omdat DF gezoomde van zichzelf al niet goed van kwaliteit zijn, ze zijn smaller en kleiner dan de andere mutaties. Waardoor dit komt is nog niet helemaal zeker, vele zeggen dat dit een foutje is van de natuur. Door de DF gezoomde tegen een andere gezoomde te zetten zorg je ervoor dat de grootte en bouw nog verder achteruit zal gaan, dit is de rede dat deze combinatie word afgeraden. Mocht het zo zijn dat er ooit DF gezoomde ontstaan van erg goede kwaliteit, dan zal deze "regel" komen te vervallen, maar dit is op dit moment nog niet zo.

Foto: Robertus Benning


Bronze fallow x Cinnamon:

Bronze fallow en Cinnamon zijn apart van elkaar mooie mutaties, maar als je ze samen mengt zul je ontdekken dat beide mutaties niet meer te zien zijn; de vogel verliest de bruine kleur en word geel of wit. Dit ligt eraan of de valkparkiet een normaal masker heeft, of bijvoorbeeld witmasker. Een valkparkiet met een normaal masker zal (bijna) helemaal geel worden, en een met witmasker zal (bijna) helemaal wit worden. Hierdoor lijkt het net alsof het gaat om een Lutino/Lutino witmasker terwijl het gaat om een Cinnamon Bronze fallow. Het verschil tussen Cinnamon Bronze fallow en Lutino/Lutino witmasker is (bijna) niet te zien. Dit is dan ook de rede waarom deze combinatie afgeraden word voor de kweek. Ze worden wel gekweekt omdat ze in combinatie met bijvoorbeeld Opaline er mooi uitzien. Hierbij word dan wel duidelijk vermeld om welke mutatie het gaat, maar het blijft wel een risico.

Foto: Valkenhuis Eindhoven


Geelwang x Bleekmasker

Geelwang en homosygoot Bleekmasker zijn qua kleur erg lastig uit elkaar te houden. Ze vererven beide wel anders. Zo is Geelwang een mutatie die geslachtgebonden recessief vererft, en Bleekmasker een mutatie die autosomaal recessief vererft. Ook is er nog een ander verschil, Geelwang komt alleen tot uiting bij de jongen als de vader Geelwang/ split Geelwang is. Bleekmasker daarin tegen word zichtbaar als beide ouders het als split dragen, maar word ook zichtbaar als de een bleekmasker is en de ander witmasker. (Meer hierover is te vinden onder het kopje mutatie uitleg.) Omdat het om 2 verschillende mutaties gaat die beide anders vererven, is het af te raden om deze mutaties samen te mengen.

Foto: Caroline ter Stege

Splits:

Een split betekend dat de valkparkiet een mutatie meedraagt, maar dit niet laat zien aan zijn uiterlijk. (Mu.v. bont) Mannen kunnen voor meer mutaties split zijn dan poppen, hieronder zijn ze allemaal beschreven, ook welke mutaties mannen als split kunnen hebben en welke poppen kunnen hebben als split. Hieronder zul je dus ook zien dat mannen meer mutaties als split kunnen hebben als poppen.

Mogelijke splits bij mannen:

* Cinnamon.

* Opaline.

* Lutino.

* Geelwang.

* Bont.

* Witmasker.

* Bleekmasker.

* Bronze fallow.

* Pale fallow.

Mogelijke splits bij poppen:

* Bont.

* Witmasker.

* Bleekmasker.

* Bronze fallow.

* Pale fallow.

Wat zijn kanssplits?

Een kanssplit wil zeggen dat er een kans is dat de valkparkiet een split met zich meedraagd. De hoeveelheid kans is bij elke combinatie verschillend, liggend aan het feit of een van de ouders. Hier even een voorbeeldje om het wat duidelijker te maken, Bijvoorbeeld: De vader is een opaline split Lutino en de moeder is een wildkleur. Uit deze combinatie komen Opaline poppen, omdat poppen niet split kunnen zijn voor Lutino verdwijnt deze mutatie bij de poppen. De mannen zullen dan split zijn voor Opaline, en kanssplit (50%) Lutino. Als beide ouders split zijn voor witmasker, zullen de jongen witmasker met 75% kans meedragen als split. Zo zie je dat het per combinatie verschillend is, met hoeveel procent kans het jong de split meedraagt.

 

Kansssplits ontstaan enkel bij splits/kanssplits van de ouders. Als een ouder een mutatie zichtbaar meedraagt, word het of ook zichtbaar bij de jongen of word het een split.

Hoe ontstaan splits?

Splits ontstaan doordat er mutaties in een valkparkiet terecht komen (via de ouders) maar onvoldoende aanwezig is om zichtbaar te worden. Hierboven is al beschreven welke verervingen er zijn. Zo zal witmasker nooit zichtbaar worden als maar 1 ouder het met zich meedraagt. 

Splits zijn in de meeste gevallen niet te zien. Bont is hier een uitzondering van, deze is namelijk vaak te kenmerken aan gele/witte vlekjes achter de kuif. Dit kan verschillen van 1 veertje tot grote vlekken. Andere mutaties zie je niet aan het uiterlijk van de valkparkiet, daarom is het voor kwekers erg belangrijk om de mutaties + splits + kanssplits te weten van hun oudervogels. Op deze manier weet je namelijk wat er allemaal in de jongen zit qua mutaties. 

Wat betekend 2x en 1x?

Splits kunnen worden meegedragen als 2x en 1x. 

2x komt af van de moeder, 1x van de vader. 

Zo kan een valkje wildkleur zijn, maar split voor 1x Lutino en 2x Opaline.

De 2x en 1x splits gelden enkel voor de geslachtsgebonden mutaties. Dus Geelwang, Lutino, Opaline en Cinnamon.

 

Hier even een voorbeeldje:

De vader van de jongen is een Cinnamon, de moeder een Opaline. De jongen die eruit komen zijn dan; Cinnamon poppen, en wildkleur mannen die split zijn voor 1x cinnamon + 2x Opaline. 

Stel je wil een Cinnamon Opaline kweken, wat alleen mogelijk is als beide mutaties van dezelfde ouder afkomen. Denk bijvoorbeeld aan een Opaline man split 2x OF 1x cinnamon. Als de vader 1 van de mutaties zichtbaar meedraagt, is het mogelijk om ze als combinatie terug te zien in de jongen (in dit geval altijd poppen.) 

Om een combinatie zichtbaar te krijgen uit enkel splits, dan zul je ervoor moeten zorgen dat beide splits op de 2x zitten, of de 1x bij de vader. Dit omdat poppen niet split kunnen zijn voor deze mutaties! Let hier dus goed op.

tekst te typen.

Bronnen: Informatie van meerdere kwekers, en eigen ervaringen