Home » Informatie » Handopfok

Alles ontremd handopfok.

Dit is een van de onderwerpen die veel voorbij komt, wat houd handopfok in? mag dit zomaar? wat zijn de gevolgen? Op deze pagina zal ik het uitgebreid uitleggen, en zal ook beredeneren waarom handopfok bij mijn kwekerij niet gedaan word. Zijn er na het lezen van deze pagina nog steeds vragen? Wees niet bang om een bericht te sturen, ik geef graag antwoord op uw vragen. 

Wat is handopfok en wat houd het in?

Handopfok is de jongen vroegtijdig weghalen bij de ouders, en ze zelf met de hand grootbrengen. Met vroegtijdig word bedoeld; voordat de jongen zelfstandig zijn. Nu zullen de vragen volgen: waarom word dit gedaan en wat is het voordeel van handopfok? Deze vragen zal ik onder andere uitleggen in dit onderdeel.

Handopfok word toegepast om verschillende redenen, (1) sommige doen het om op die manier sneller van de jongen af te zijn, (2) of om sneller en meer geld te verdienen, (3) dan heb je de rede dat je op die manier veel tammer vogeltje krijgt, en zo een band op te bouwen met de vogel. (4) De laatste (veelvoorkomende) rede is dat de jongen worden weggehaald bij de ouders, omdat ze de jongen niet voeren of zelfs aanvallen. 

 

Foto is van internet!

De eerste 3 redenen worden door vele vogelliefhebbers niet gezien als nodig, en vaak niet geaccepteerd. Dit is omdat handopfok voor vele gedragsproblemen kan zorgen bij de vogel, en daarnaast vergroot het de kans op vroegtijdig overlijden van de jongen. Gelukkig zien steeds meer mensen deze problemen in, en passen handopfok enkel toe als het echt niet anders kan (zie de 4e rede). 

 

Let er wel op dat er ook mensen zijn die rede 1,2 of 3 toepassen maar het zeker niet verkeerd bedoelen, en het beste willen voor de dieren. Niet iedereen weet namelijk dat je de jongen net zo tam kan krijgen zonder ze met de hand groot te brengen, of dat jongen wegdoen voordat ze zelfstandig zijn gevaarlijk kan zijn. (Als de jongen nog niet zelf kunnen eten, zijn ze namelijk 100% afhankelijk van het baasje. Als het baasje het dan niet op de juiste manier aanpakt kan het vogeltje ziek worden of zelfs overlijden.)

wanneer moet ik ingrijpen?

Handopfok is sinds de zomer van 2014 verboden in Nederland. Dit wil niet zeggen dat het nooit mag worden toegepast. Echter mag je niet zomaar handopfok inzetten. Je mag enkel een jong met de hand grootbrengen als er echt geen andere mogelijkheid is. Wanneer moet je ingrijpen? 

 

 

1) 1 van de ouders is overleden/weggevlogen/zwaar gewond.

Kijk het in dit geval altijd even aan, vaak kan 1 ouder de jongen zelf goed opvoeden. Weeg tijdens deze periode de jongen regelmatig, en kijk of ze overdag meestal een volle krop hebben( s' ochtends kan hij leeg zijn omdat ze s' nachts standaard niet voeren) Mocht het zo zijn dat je na een aantal dagen merkt dat de overige ouder de jongen niet of onvoldoende voert waardoor de jongen afvallen, kijk dan verder naar de andere oplossingen die hieronder te vinden zijn. 

 

2) De jongen worden kaal geplukt/ ze krijgen geen veren.

Soms kan het zijn dat 1 of beide ouders de jongen plukt/plukken. In dit geval moet er eerst gekeken worden naar de ernst van de situatie, worden ze iets op een bepaalde plek geplukt, of zijn ze half kaal of zelfs helemaal? Worden ze tot bloedens toe geplukt, of trekken ze alleen de veren? Mocht het zo zijn dat ze maar een klein beetje geplukt worden op een bepaalde plek en niet tot bloedens toe, dan zou ik niks veranderen aan de situatie. Wel kun je proberen of middelen zoals no-pluck, of vaseline helpen. Deze middelen kunnen ervoor zorgen dat het plukken verminderd of zelfs helemaal stopt. 

Mocht het zo zijn dat de jongen ernstig geplukt worden en dus half of zelfs helemaal kaal zijn of dat er tot bloedens toe geplukt word, dan moet er gekeken worden naar een andere oplossing. In dit geval kun je de ouders namelijk niet laten doorgaan. Veren laten groeien kost veel energie, vooral voor een klein valkje. Door hevig geplukt te worden kunnen ze dus een groeiachterstand oplopen. Daarnaast is het plukken ook vervelend voor de jongen.  

Word er ernstig/ tot bloedens toe geplukt?
Kijk in dit geval wie van de ouders de dader is, mocht het 1 van de 2 zijn dan is het mogelijk om deze ouder tijdelijk te scheiden van de jongen. De andere ouder zal in de meeste gevallen de jongen zelf opvoeden. Houdt hierbij wel in de gaten of de overige ouder de jongen voldoende te eten geeft. Kijk het een paar dagen aan en houdt dan goed in de gaten of de ouder regelmatig voert, weeg de jongen dan ook dagelijks om te controleren of de jongen niet afvallen. 

Mocht het zo zijn dat de overige ouder niet verder voert of onvoldoende, dan is er een andere oplossing nodig. Indien de jongen al 3,5 weken oud of ouder zijn, kun je kijken of je de jongen enkel bij de ouder kunt zetten als ze gevoerd moeten worden. Zorg dat je een warm/veilig plekje hebt, om de jongen neer te zetten. Een ziekekooi zou ideaal zijn, maar deze heeft niet iedereen tot zijn beschikking. Neem een grote plastic bak, of een kooitje waar je de jongen in kunt zetten. Zorg ervoor dat ze een warm hoekje hebben en wat om te knabbelen. Ze zullen op begeven moment namelijk ook zelf proberen te eten. Kijk of je bij iemand een warmtelamp kunt leren, tot dat ze helemaal in de veren zitten hebben ze de warmte zeker nodig. Indien dit niet mogelijk is moet je ervoor zorgen dat ze in een warme omgeving zitten. Dus niet in de kou en of tocht! Zet de jongen af en toe bij de ouders zodat ze gevoerd kunnen worden, doe dit in een bakje. Blijf er dan bij om ze in de gaten te houden. Zet ze zo vaak bij de ouders als nodig is, overdag moet de krop vrijwel altijd gevuld zijn. S' nachts voeren de ouders zelf al niet, dus dan hoef je ze er niet bij te zetten. Mochten ze hier nog niet voldoende gevoerd worden, of worden ze nog steeds heel erg geplukt? Lees dan verder bij de oplossingen hieronder. 

Zijn de jongen tussen de 1 en 3 weken oud? Lees dan hieronder verder naar andere oplossingen.

 

3) De ouders voeren de jongen onvoldoende/niet.

Soms kan het zijn dat de ouders onvoldoende of niet voeren. Dit is vrij ernstig gezien de jongen een achterstand kunnen oplopen of zelfs overlijden. Indien de ouders wel voeren, maar onvoldoende kun je kijken of je 1 of 2 (afhankelijk van nestgrootte) jongen bij de ouders weghalen, en de jongen af en toe omwisselen. In dit geval krijgen ze allemaal wat voeding binnen, maar zijn het er minder in een keer. Mocht dit niet werken kun je ook besluiten om 1 of 2 jongen (afhankelijk van nestgrootte) weghalen bij het koppel en af en toe terug zetten om gevoerd te worden. Op deze manier krijgen alle jongen voeding binnen. Indien het om jongen gaat onder de 2 weken oud is het wel belangrijk dat je ze een veilig/warm plekje geeft. Liefst een ziektekooi, of een bak met een warmtelamp erboven. 

Mocht het zo zijn dat het echt teveel is voor het koppel of dat het koppel helemaal niet voert, lees dan verder bij de oplossingen hieronder. 

 

 

 

Oplossingen:

Indien de ouders de jongen echt niet zelf kunnen opvoeden, zul je iets anders moeten proberen. Kijk of je de jongen bij een ander koppel kunt overleggen. Indien er een ander koppel is dat jongen heeft van ongeveer dezelfde leeftijd zou dit een goede oplossing zijn. Let er hierbij wel op dat het niet teveel jongen worden, en dat de jongen geaccepteerd worden. In het begin moet je het dus goed in de gaten houden! Als je zelf geen ander koppel hebt, kun je vragen of er iemand in de buurt is die je verder kan helpen. Soms is het zo dat anderen wel een koppel tot beschikking hebben, die nog een extra jong kunnen verzorgen, of misschien 2 of 3. Maak hierbij goede afspraken en ben je bewust van de risico's. De jongen moeten onderweg een warm veilig plekje hebben, en het koppel moet de jongen accepteren. Maak goede afspraken met de persoon die je hiermee wil helpen. 

Mocht het zo zijn dat dit ook niet mogelijk is, vraag dan om tips bij kwekers. Op facebook zijn meerdere groepen waar men bereid is om je te helpen. Mocht het zo zijn dat er na overleg uitkomt dat handopfok de enige oplossing is, dan is het pas een optie om uit te voeren.  Zorg ervoor dat je je goed laat informeren, en dat je weet wat je te wachten staat. Onderaan deze pagina is een link te vinden die je naar een website stuurt, waar voedingsschema's en dergelijke te vinden zijn. Als iets niet lukt of je hebt vragen, vraag het dan nogmaals bij de kwekers. Zij zullen je vast en zeker willen helpen.

Wat veranderd handopfok bij de vogel?

Handopfok word niet voor niets enkel toegepast als er geen andere oplossing meer is. Het brengt namelijk allerlei risico's met zich mee. Als je de verkeerde voeding geeft, te warm of te koud, of de verkeerde hoeveelheid kunnen de jongen ziek worden. In het ergste geval kunnen ze zelfs overlijden! Het is dus belangrijk dat je weet wat je doet, en dat je bij mensen met ervaring terecht kunt voor vragen. 

Daarnaast kan handopfok voor allerlei gedragsproblemen zorgen. De valkparkiet(en) kunnen de mens als soortgenoot gaan zien, en doordoor hun als "partner" zien. Vaak zien ze andere valkparkieten niet als soortgenoot, en zijn ze echt gericht op de mens. Dit klinkt allemaal leuk en aardig maar kan voor allerlei problemen zorgen. Een valkparkiet is een groepsdier, en voor hun is het heel normaal dat hun maatje/partner 24/7 bij ze is. In dit geval zullen ze dit ook van de mens verwachten, echter kunnen we hun deze continu aandacht niet bieden ook al denken sommige dat dit makkelijk kan. Je zult ze altijd even moeten verlaten, al is het maar even voor een toiletbezoek. Dit kan voor grote paniek zorgen, omdat hun partner ineens verdwijnt. In de meeste gevallen zullen ze onrustig worden, en gaan schreeuwen tot je terug bent. Dit kan een erg vervelend probleem worden voor zowel de valkparkiet als voor jezelf.

 

Handopfokje van Priscilla Groart. 

 

Als je handopfok moet toepassen, is het erg belangrijk dat je weet wat de risico's en gevolgen zijn. Je moet er dan voor zorgen dat de valkparkiet(en) voldoende gesocialiseerd worden om te voorkomen dat ze jou als soortgenoot zien. Als je precies alles doet zoals het moet en denkt aan de socialisatie, pas je het op de juiste manier toe. 

Hoe gaan we ermee om in de kwekerij?

Bij friendly feathers word er veel geprobeerd, voordat handopfok hier een optie is. Ik probeer het altijd te voorkomen, omdat ik het een te groot risico vind. Daarnaast is het prachtig om de jongen in een zo natuurlijk mogelijke omgeving op te zien groeien. (voor zover het mogelijk is in gevangenschap). Als de jongen jonger zijn dan anderhalve week, word er sowieso geen handopfok toegepast. Dit word hier niet gedaan omdat ze dan nog heel zwak zijn, de kans dat ze de handopfok overleven en goed uitgroeien is in deze periode heel klein. Mocht het zo zijn dat handopfok word toegepast om welke rede dan ook, is het hier altijd uit noodzaak. Wij doen niet aan handopfok om andere redenen!

Noodzakelijke handopfok.

Mocht het zo zijn dat je handopfok gaat toepassen, doe dit uiteraard nadat je overlegd hebt met kwekers met veel kennis. Zij weten wanneer er nog een andere oplossing is, en zo zou je het soms nog kunnen voorkomen. 

Klik op de link hieronder om meer informatie te krijgen over het met de hand grootbrengen van jongen. De uitleg is vrij compleet.

http://www.valkparkiet.com/sqlforum/index.php/topic,19918.0.html